BÀI TRUYỀN THÔNG: CÂY GỪNG – VỊ THUỐC QUÝ TRONG NHÀ, BẢO VỆ SỨC KHỎE MỌI NGÀY
BÀI TRUYỀN THÔNG: CÂY GỪNG – VỊ THUỐC QUÝ TRONG NHÀ, BẢO VỆ SỨC KHỎE MỌI NGÀY
1. Giới thiệu về cây gừng
Gừng có tên khoa học là Zingiber officinale Roscoe, là loại cây thân thảo sống lâu năm, có thân rễ phát triển dưới mặt đất. Gừng được trồng phổ biến ở nước ta, vừa là loại gia vị quen thuộc trong các bữa ăn hằng ngày, vừa là vị thuốc được sử dụng lâu đời trong Y học cổ truyền.
* Theo Y học cổ truyền:
- Gừng tươi (Sinh khương): Vị cay, tính hơi ôn, quy kinh Phế, Tỳ, Vị; có tác dụng phát biểu tán hàn, ôn trung, chỉ nôn, hóa đờm, thường được sử dụng trong các trường hợp cảm lạnh, lạnh bụng, buồn nôn.
- Gừng khô (Can khương): Vị cay, tính nhiệt; có tác dụng ôn trung tán hàn, thường được sử dụng trong các chứng lạnh bụng, đau bụng do hàn.
- Bào khương: Là gừng khô đã qua chế biến, được sử dụng trong một số bài thuốc Y học cổ truyền với công dụng ôn kinh, chỉ huyết.
* Theo Y học hiện đại:
Gừng chứa tinh dầu và nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học, tiêu biểu là gingerol, shogaol. Một số nghiên cứu cho thấy các thành phần này có đặc tính chống oxy hóa, chống viêm và có khả năng hỗ trợ tiêu hóa, giảm cảm giác buồn nôn trong một số trường hợp.
2. Những lợi ích sức khỏe của gừng
Gừng có thể được sử dụng trong chế độ ăn uống và chăm sóc sức khỏe hằng ngày với một số lợi ích sau:
- Hỗ trợ giảm cảm giác buồn nôn: Gừng có thể giúp giảm buồn nôn trong một số trường hợp như say tàu xe hoặc buồn nôn nhẹ.
- Hỗ trợ tiêu hóa: Giúp kích thích tiêu hóa, giảm cảm giác đầy bụng, khó tiêu ở một số người.
- Giữ ấm cơ thể: Trà gừng ấm có thể giúp tạo cảm giác dễ chịu khi thời tiết lạnh.
- Hỗ trợ giảm đau, chống viêm: Một số nghiên cứu ghi nhận các hoạt chất trong gừng có tiềm năng hỗ trợ giảm đau và phản ứng viêm, tuy nhiên hiệu quả còn phụ thuộc vào tình trạng bệnh và cách sử dụng.
- Hỗ trợ chăm sóc sức khỏe đường hô hấp: Gừng ấm có thể giúp làm dịu cảm giác khó chịu ở họng khi bị kích ứng nhẹ, nhưng không có tác dụng thay thế thuốc điều trị các bệnh nhiễm khuẩn, nhiễm virus.
3. Một số cách sử dụng gừng thông dụng
Các cách sử dụng và bài thuốc tham khảo
🔹 1. Chữa nhức đầu, lạnh bụng, nôn oẹ, có đờm đờm
- Can khương: 10g
- Trích cam thảo 3g
- Nước 300ml
🔹 2. Đi tả ra nước
- Can khương sấy khô tán nhỏ 2-4g
🔹 3. Cảm cúm, nhức đầu, ho, thân thể đau mỏi:
- Gừng tươi giã nát
🔹 4. Chữa nôn mửa:
- Gừng sống: 1-2 lát.
🔹 5. Giải độc thực phẩm, đau bụng đi ngoài
- Gừng tươi 3 lát, nước sôi
4. Những lưu ý quan trọng khi sử dụng gừng
Mặc dù là nguyên liệu quen thuộc, gừng không phải phù hợp với tất cả mọi người. Khi sử dụng cần lưu ý:
- Người bị trào ngược dạ dày – thực quản, viêm loét dạ dày hoặc thường xuyên ợ nóng cần thận trọng vì gừng có thể làm tăng cảm giác khó chịu ở một số trường hợp.
- Người đang sử dụng thuốc chống đông máu hoặc thuốc có ảnh hưởng đến đông máu nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng gừng với lượng lớn hoặc dùng các chế phẩm gừng đậm đặc.
- Người có bệnh lý nền, đang sử dụng nhiều loại thuốc hoặc có tiền sử dị ứng với gừng cần tham khảo ý kiến nhân viên y tế.
- Phụ nữ mang thai, đặc biệt khi có bệnh lý kèm theo hoặc đang sử dụng chế phẩm gừng với mục đích điều trị, nên hỏi ý kiến bác sĩ.
- Không nên lạm dụng gừng hoặc tự ý sử dụng liều cao trong thời gian dài.
- Không đắp gừng tươi trực tiếp lên da trong thời gian dài vì có thể gây kích ứng, bỏng rát da.
Đặc biệt cần nhớ:
Gừng không phải là thuốc giải độc thực phẩm, không thể thay thế thuốc điều trị cảm cúm, tiêu chảy, nhiễm khuẩn hoặc các bệnh lý khác. Khi có biểu hiện ngộ độc thực phẩm, sốt cao, đau bụng nhiều, nôn ói kéo dài hoặc tiêu chảy mất nước, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.
5. Thông điệp truyền thông
Gừng là loại gia vị quen thuộc, dễ tìm, có nhiều giá trị trong chế biến thực phẩm và chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, để phát huy lợi ích và bảo đảm an toàn, mỗi người cần sử dụng gừng đúng cách, đúng mức độ và phù hợp với tình trạng sức khỏe của bản thân.
Hãy chủ động chăm sóc sức khỏe từ những thói quen nhỏ mỗi ngày. Sử dụng dược liệu đúng cách, kết hợp chế độ dinh dưỡng hợp lý và thăm khám y tế khi cần thiết chính là cách bảo vệ sức khỏe bền vững.
Nguồn tin:
Nâng cao chất lượng khám, điều trị cho bệnh nhân
Phòng và điều trị sỏi thận bằng y học cổ truyền
Nắn chỉnh cột sống chữa các bệnh thường gặp
Biểu hiện sớm của lão hóa và cách khắc phục
Thư giãn theo phương pháp Y học hiện đại
Rối loạn giấc ngủ - Bệnh của thời hiện đại
Thoái hóa khớp bàn tay ở người cao tuổi
Điều trị vẹo cổ bẩm sinh do cơ ức đòn chũm bị co rút